Szczodre Gody: Słowiańskie Święto Przesilenia
22 grudnia, w dniu przesilenia zimowego, Słowianie rozpoczynali obchody Szczodrych Godów.
W czasie tego radosnego święta istniał zwyczaj łamania się chlebem oraz wróżenia przebiegu nadchodzącego roku. Na podstawie aury w ciągu kolejnych dwunastu dni przewidywano pogodę dla odpowiadających im miesięcy. Popularnym obrzędem było także ścielenie słomy lub siana pod obrusem; wyciągnięte stamtąd źdźbła miały określać przychylność losu dla domowników.
Okresowi Szczodrych Godów towarzyszyło kolędowanie. Pierwotnie wiązało się ono z radosnymi pieśniami noworocznymi oraz pochodzącą jeszcze z tradycji przedchrześcijańskiej postacią Turonia, który symbolizował płodność i odrodzenie ziemi.
Tradycje i obrzędy
Szczodraki: W szczodry wieczór dzieci otrzymywały drobne upominki, orzechy, jabłka oraz specjalne wypieki – szczodraki. Były to placki w kształcie zwierząt lub lalek.
Kult przodków: Przesilenie zimowe było czasem poświęconym duszom zmarłych. Aby mogły się ogrzać, na cmentarzach palono ogniska i organizowano rytualne uczty. Z czasem tradycję tę przeniesiono do domostw, czego echem jest dzisiejsze puste nakrycie przy wigilijnym stole.
Diduch: Głównie na Śląsku praktykowano stawianie w kącie izby pierwszego zżętego snopa żyta, zwanego diduchem. Dekorowano go suszonymi owocami i orzechami, a po świętach pieczołowicie przechowywano do wiosny. To właśnie od ziarna z tego snopa należało rozpocząć przyszłoroczny siew.
Podłaźniczka: W południowej Polsce (na Podhalu, Śląsku czy w Małopolsce) sufit, drzwi lub okna zdobiono podłaźniczką – gałęzią jodły, świerku lub sosny.
Na przełomie XVIII i XIX wieku tradycje te zostały niemal całkowicie wyparte przez przybyły z Niemiec zwyczaj dekorowania choinki, która stała się symbolem chrześcijańskiego Bożego Narodzenia.
Komentarze
Prześlij komentarz